Мазмунга өтүү

Калтырган ардакты адамдардан университеттин тарыхында

Университеттин тарыхында из калтырган ардактуу инсандар

Кусеин Исаев – философия илимдеринин доктору, социология профессору, Кыргыз Республикасынын билим берүү тармагына илим тармагы эбгейсиз салым кошкон корунуктуу окумуштуу, мугалим жана коомдук ишмер. Ал өмүрдүн ысык кылымдан ашуу болуусун өлкөдө жогорку билим берүүнүн жана илимдин изилдѳѳрү онуктуруунун аркасында.

1993-1999-жылдар академик К.Карасаев атындагы Бишкек мамлекеттик университетинде жемиштүү эмгектелип, социолог илим жана кесип катары институтташууларга зор салым кошкон. “Башкаруу жана социология” (Москва, Санкт-Петербург университетинин мыкты окуу программаларынын биринде) факультеттин негизи, ана менен катар мезгил өзү талап кылган “Социология”, “Саясат таануу”, “Социалдык кызмат”, “Мамлекеттик кызмат”, аспирантура, докторантура, аспирантура бөлүмү. Окуу түзүмдөрүнүн ачкан Бул факультети 1999-жылга чеин жетектеген Кусеин Исаев атындагы университет.

1989-жылы Кыргыз социологу комун негиздеп, эгемендуулук мезгилинде ал Кыргызстан социологиялык ассоциациясы айланган. Бул юмду 2023-жылга чейн жетектеп келген. Кусеин Исаев совет дорунда, андан кииин эгемендуулук жылдарында бир катар кадыр-барктуу эл ара-лык жумуриятында жетекчилик кызматтарды аркалаган. Алсак, Советтик социология-лык бирикменин вице-президенти (1988-ж.), КМС коомдук бирикмесинин (1996-ф.), Евразиялык социологиялык бирикменин он торагасы (2001-ф.) Болгон. 2005-жылы Кожоэли шаарында (Түркия) Түрк дүйнөсүнүн социологиясы бирикпеси түзүлүп, ал анын жигердүү демилгечисинин бири болгон.

 Ошондой эле Россия Федерациясынын Социалдык Академиясынын (1995-ж., Москва), Гуманитардык Академиясынын (1996-ф., Санкт-Перетбург) академиктери, “Якобо” эл аралык илимий-изилдөө комитетинин мучосу (1997-f. бери, Варшава, Сеул), Эл аралык илимий изилдөөлөр. (1998-ж. бери), авторитет “Социология изилдөөлөр” журналдары, редактордун кеңсеси (1994-ж. бери), “Цивилизациялар диалогу” эл аралык коомдук форумунун юштрүү комитетинин мүчөсү (2002-ж.).

Кусеин Исаев Кыргызстан социология ассоциациясынын уулу президент жана Катар Кыргыз социология уулу дуйнолук коомчулукка таанытуу багытындагы алгылыктуу иштерин баса белгилеп кету абзел. 1998-жылдан баштап Эл аралык социология ассоциациясы акыркы (International Sociological Association) мүчөлүккө кабыл алынып, глобалдык жана жергиликтүү маселелер боюнча жумушчу тобуна мөчө болуп кирген. Бир нече жылдардан бери кыргыз социологиясы дуйно таанымын эл аралык аренада татыктуу корсотуп келген. Алсак, Кусеин Исаев илимий баяндары менен Эл аралык социология ассоциациясынын дүйнөлүк конгресстерине (Монреаль 1998, Брисбен 2002, Дурбан 2006, Барселона 2008, Гетеборг 2010, Буэнос-Айрес 2012, Yo4120), диалог“ форумунда (Родс, 2002-2015), Ошондой эле Россия социодор коомунун конгресстерин (Москва, Екатеринбург, Санкт-Петербург, Уфа, Казань ж.б. шаарларда), Турк тилду социологдордун конгресстерин (Алматы, Стамбул, Кожаели ж.б. конгресстерин активдуу шаалардакан ж.б.).

Кусеин Исаев саясат социологиясы, саясый элита жана аннын калыптанышы, иденттүүлүк социологиясы, кыргыз таануу, демократияга өтүү улуулук өзгөчолук, рух-дөөлөт, дүйнө тааным, кыргыз тили, кыргыз тили менен таанышуу. Арналган 20дан ашык китеп, анын ичинде 10 монография, 140 илим эмгектер, 250дон ашык илимий жана курч публицистикалык макалалар Жергиликтуу басмаларда, ошондой эле кадыр-барктуу эл аралык журналдарда жарык коргон. Акыркы жылдыздары Кусеин Исаев кыргыз таануу жана кыргыз таануу маселелерине өзгөчө көңүл буруп, терен идеяга жана ой-толгоолорго бай чыгармаларды жараткан. Алсак, "Кыргыз ким болгон? Ким болду? Ким болуш керек?" (Бишкек, “Улуу тоолор” басмасы, 2017-жыл, 236 б.), “Таза коом – Кыргызстанды уюштуруунун келечектүү жолу” (Бишкек, “Турар” басмасы, 2017-жыл, 128 б.), “Кыргыз таануу” басмасы (“Кыргыз таануу,Маселеси”). 2016-жыл, 474 б.) аттуу китептер жарыкка чыгып, академиялык чойронун жана жалпы окурмандардын купулуна толгон.   

Эки кылымга тете жемиштуу ори-мии-педагогикалык ишмердуулук учун Кусеин Исаев “Кужурмон эмгек учун” медалдары, Кыргыз ССРинин Жогорку Советинин Ардак грамоталары менен сыйланган. Ошондой эле “Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнө эмгек сиңирген ишмер” (2006) наамын, “Кыргызстандын Элдик мугалими” мамлекеттик сыйлыгына (2010) татыктуу болгон. Ал эми окумуштуулар жамаатынын, кесиптештеринин, шакирттеринин жана жалпы кыргыз коомунун алдында Мударис деген ардактуу атка ээ болгон. Бул бийик элдик макамды Кусеин Исаев омур бой татыктуу алып журду.